Op perceel 3 draait het niet alleen om landbouw, maar ook om de bouwsector. In dit experiment worden vezelgewassen geteeld die dienen als grondstof voor duurzame bouwmaterialen. Tegelijkertijd wordt onderzocht wat deze gewassen betekenen voor de kwaliteit van bodem en water.
Vezelgewassen zoals miscanthus, vezelhennep, sorghum, zonnekroon en vlas worden steeds vaker toegepast als duurzame grondstof voor bouwmaterialen, zoals isolatie. Naast deze toepassing bieden deze gewassen ook kansen voor de landbouw, bijvoorbeeld op het gebied van bodemkwaliteit, waterhuishouding en biodiversiteit.
In deze proef wordt gekeken naar de langetermijneffecten van deze gewassen op het perceel. Door zowel meerjarige als eenjarige gewassen te telen, ontstaat inzicht in hoe verschillende teeltsystemen bijdragen aan een gezonde en weerbare bodem.
Opzet van het experiment
Het experiment is ingericht als een strokenproef waarin meerdere vezelgewassen naast elkaar worden geteeld. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen meerjarige en eenjarige gewassen.
De meerjarige gewassen, zoals miscanthus en zonnekroon, blijven meerdere jaren op dezelfde plek staan. Dit maakt het mogelijk om het effect van continue beworteling en minimale grondbewerking op de bodem te volgen. De andere stroken worden jaarlijks opnieuw ingezaaid met eenjarige gewassen, waaronder vezelhennep, sorghum en vlas.
Daarnaast wordt binnen het experiment gekeken naar het effect van bemesting. Per gewas wordt gewerkt met een bemeste en een onbemeste variant. Op deze manier wordt inzicht verkregen in de invloed van bemesting op zowel de gewasontwikkeling als de bodemkwaliteit. De bemesting bestaat uit rundveedrijfmest, waarbij de verschillen per strook zichtbaar worden gemaakt.
Metingen en waarnemingen
Om de effecten van de verschillende gewassen en behandelingen goed te kunnen beoordelen, worden diverse metingen uitgevoerd. Tijdens en na het teeltseizoen wordt gekeken naar de opbrengst en kwaliteit van de gewassen, met speciale aandacht voor de bruikbaarheid als grondstof voor de bouw.
Daarnaast worden verschillende bodemmetingen uitgevoerd. Zo worden N-residu-metingen gedaan om inzicht te krijgen in de nutriëntenbenutting en mogelijke uitspoeling. Met behulp van een penetrometer wordt de bodemweerstand gemeten, wat informatie geeft over de bodemstructuur.
Ook worden Chroma-analyses uitgevoerd om veranderingen in bodemkwaliteit zichtbaar te maken en wordt aaltjesonderzoek gedaan om het bodemleven in kaart te brengen. Waar mogelijk wordt aanvullend gebruikgemaakt van modelanalyses om de bodemprocessen verder te begrijpen.
Onderzoeksvragen
Binnen dit experiment staat de vraag centraal welke rol vezelgewassen kunnen spelen in een toekomstbestendig landbouwsysteem.
Er wordt onderzocht wat het effect is van wel of niet bemesten op de groei en kwaliteit van de verschillende gewassen. Daarnaast willen de betrokken partijen beter inzicht krijgen in hoe de kwaliteit van vezelgewassen gemeten en beoordeeld kan worden, met het oog op toepassing in de bouwsector.
Ook wordt gekeken naar de bredere impact van deze teelten. Wat is het effect van vezelgewassen op bodemkwaliteit, biodiversiteit en waterhuishouding? En welke teeltwijze draagt het meest bij aan een gezonde, robuuste bodem op de lange termijn?
Bijzonderheden
- Thema: Vezelgewassen en bodemkwaliteit
- Aanvrager: telers Bert Peters en Joost Derks
- In samenwerking met: Jarko Koekoek, EppoTimmerConsultancy, Building Balance, Green Inclusive, Peter Schreurs, Agrifirm
- Financiering: Grond beschikbaar gesteld door De AgroProeftuin Noordoost-Brabant
- Looptijd: 2023 – 2026 (voor meerjarige gewassen miscanthus en zonnekroon)
- Locatie: Proeflocatie Zeeland
